نقد فیلم امپراطور جهنم

به دلیل آنکه پشت هیچکدام از شخصیتهای فیلم، منطقی وجود ندارد، همه شخصیتها حالت کاریکاتوری به خود گرفته بود تا باعث شود برای مخاطب، باورپذیر نباشد.

کلکسیون بی سر و ته

فیلم کلکسیونی از ماجراها، انواع فرمها و جلوه های ویژه بود؛ سیر رشد تدریجی شخصیت ریاض با بازی علی نصیریان، شروع حمله های تروریستی شیخ ریاض به خاطر کینه شخصی او با پلیس فرانسه، صحنه های انفجاری عظیم در نقاط مختلف فرانسه، درگیری کلامی ریاض با روحانی سید علوی، فعال شدن و حمایت های اولیه عربستان از ریاض، نقشه کشیدن سرویس­های جاسوسی آمریکا و اسرائیل برای ریاض، عمل کردن ریاض به حرفهای زن عضو سرویس امنیتی آمریکا، به آتش کشیدن سفارت عربستان در فرانسه توسط ریاض، پناهنده شدن ریاض به سفارت اسرائیل در فرانسه و در نهایت دستگیری ریاض و بازیچه بودن او توسط دستهای پنهان عربستان، آمریکا و اسرائیل و ده ها مسئله دیگر در فیلم نمایش داده شده بود. اما زاویه نگاه درست به کل فضای داستانی فیلم جایش خالی بود و باعث شده  بود همه این مقوله ها تبدیل موقعیتهای جزیره ای شود و به صورت گزارش گونه مدام از جلوی چشمان مخاطب رژه روند.

جلوه های ویژه بادکنکی

دراین چند سال اخیر، فیلمسازان ایرانی که جلوه های ویژه در فیلمهایشان نمود بیشتری پیدا کرده، متأسفانه به زیرساختهای داستانی توجه چندانی نکرده اند و فیلمهایشان تبدیل به کارت پستالهای پرزرق و برق بادکنکی ویژوال افکتی و اسپشال افکتی شده که باعث شده فقط ظاهری فیلم نما به خود بگیرند ولی از بیشتر زیرساختها و مسائل بنیادین دراماتیکی و سیر منطقی داستان تهی باشند.  متأسفانه اینگونه ضعفها در فیلم امپراطور جهنم هم تکرار شد.

ماجراهای تیتروار سطحی

مخاطب امروزی در هرکشوری که باشد کم و بیش از جنایات داعشی ها و حامیان آنها باخبر است و لزومی ندارد کفه سنگین ترازوی فیلم در جهت نشان دادن اینگونه وقایع باشد. بلکه راغب است تا ریشه ها و علل شکل گیری اینگونه مسائل را در قالب داستان دراماتیک نظاره گر باشد. هیچکدام از اکتهای شخصیت ریاض از دل ماجرا و نتیجه منطقی داستان بیرون نیامده بود که همه آنها با پیش فرضهای فرامتنی جلو می­رفت. جا داشت خرده داستان بین روحانی سید علوی و شخصیت ریاض، درگیری دراماتیکی عمیق تری شکل گیرد که متاسفانه فیلمساز به چند دیالوگ کلی و خنثی بسنده کرده بود.

شخصیتهای کاریکاتوری

به دلیل آنکه پشت هیچ شخصیتی منطقی وجود ندارد، همه شخصیتها حالت کاریکاتوری به خود گرفته بود تا باعث شود هیچکدام از آنها برای مخاطب، باورپذیر نباشد. به عنوان نمونه، شخصیت زن عضو سازمان جاسوسی آمریکا که تا آخر کنار ریاض مانده بود و مدام انواع توطئه ها را به شیخ ریاض پیشنهاد می د اد و شیخ ریاض، کودک وار بدون هیچ تأملی به همه آنها عمل می کرد. فیلم متاسفانه هیچ پیشینه منطقی ندارد  به همین علت همه ماجراها بنوعی تبدیل به طنز شده بود. ما در فیلم هیچ شخصیت عمیقی نداشتیم و همه در حد سیاهی لشکر مدام ظاهر و محو می شدند.

پرش های ماجرایی و موقعیتی

پرش های ماجرایی و موقعیتی و حتی شخصیتی در داستان، مخاطب را کاملاً گیج کرده بود. حذف چهل دقیقه ای از فیلم، برای مخاطب هیچ توجیهی ندارد و مخاطب نباید قربانی سیاستهای غلط فرامتنی شود. بنظر نگارنده، نمایش فیلمی که بیش از چهل دقیقه آن حذف شده باشد، بجز توهین به مخاطب هیچ پیام دیگری نمی تواند داشته باشد. اگر فیلم واقعاً شکل نگرفته و به هر دلیلی شقه شقه شده، مخاطب چه تقصیری دارد که مجبور باشد نظاره گر چنین فیلمی باشد.

نگاه ژورنالیستی

یکی دیگر از مشکلات عدیده فیلم این است که فیلمساز  مسیر را از بیس اشتباه انتخاب کرده و با نگاه ژورنالیستی بدون پشتوانه پژوهشی، سراغ موضوع داعش رفته که باعث شده فیلم امپراطور جهنم به کلیپ ژورنالیستی مصور تبدیل شود. چنین فیلمهایی که در مقوله تکفیر در حوزه دین ساخته می شود، باید از پیشینه پژوهش و فیلمنامه قوی برخوردار باشد تا برای مخاطب جذابیت داشته باشد و بتواند با انگیزه فیلم را آخر، دنبال کند.

در پایان فقط نکته مثبت فیلم به تصویر کشیدن قدرتمند جلوه های ویژوال افکتی و اسپشال افکتی بود و همچنین انتخاب لوکیشن و گریم شخصیتهای فیلم قابل تمجید بود. ولی متأسفانه هیچکدام از موارد مذکور در خدمت فیلم قرار نگرفته بود.

مهدی امینی

 

افزودن دیدگاه جدید