نقد فیلم زير نور ماه(1)

چکیده: فيلم زير نور ماه ساخت آقاي رضا مير كريمي است كه برنده جايزه بزرگ منتقدين كن 2001 است. موضوع اين فيلم درباره مسائل اجتماعي و حقايق جامعه است و در واقع به بيان مسائلي پرداخته است، كه باعث ايجاد مشكلات اجتماعي و اختلافات شديد طبقاتي گشته است و همه افراد اين موضوع را متوجه اند و ظلم ظالمان را مي بينند ولي هيچ كس به خود اجازه اعتراض نمي دهد.
نقد فیلم زير نور ماه(1)

منتقد: ساناز ابراهيمي پور

فيلم زير نور ماه از فراموش شدن بعضي از مقدسات سخن مي گويد. مقدساتي كه در حال حاضر هيچ كس به ذات آنها و به اينكه يدك كشيدن آن سمت، مستلزم چه اخلاص و ايماني است توجهي ندارد. ولي در همين جامعه فردي پيدا شده است كه بر خلاف همه افراد فكر مي كند و به حقيقت و معنويت مسئله پي برده است.

سيد حسن پسر شهرستاني و ساده اي است كه از شهرستان با هزار اميد و با برداشت ذهني قبلي كه از پدربزرگ خود داشته است به حوزه علميه آمده است تا مانند او شود، ولي در حوزه با مسائلي بر مي خورد كه كاملاً متضاد با فرضيات قبلي اوست و تمايز اين مسائل تا حدي است كه حتي او را از پوشيدن لباس طلبگي نيز منع مي كند.

سيد حسن در واقع نشانه فرد متفكري است كه به همين سادگي هر حرفي را قبول نمي كند و كشمكش او با خودش در مورد پوشيدن لباس نيز به همين علت است و به خاطر تناقضاتي كه در جامعه مي بيند و برداشت هايي كه مردم از اين مسئله دارند و همچنين ملاقاتش با يك طلبه اي كه در بيرون حوزه لباس نمي پوشد نيز نشانه همين است.

نقطه اوج اين مسئله در جايي است كه آن طلبه از اينكه سيد حسن در مقابل ديگران او را صدا كرده است ناراحت مي شود و علت اين كار خود را برداشت غلط مردم از اين لباس مي گويد.

در واقع سيد حسن هم از برخورد مردم مي ترسد و راضي به پوشيدن اين لباس نيست و هم اينكه فكر مي كند كسي كه اين لباس را مي پوشد بايد به درجه خاصي از ايمان رسيده باشد كه او نرسيده است و اين كشمكش او با خودش تا آخر فيلم ادامه دارد. هنگاميكه رئيس حوزه خواستار اين است كه طلاب برق كمتري مصرف كنند و آن را اسراف ميخواند ولي به فاصله كمتر از يك دقيقه خود موبايلي به دست مي گيرد و آن هم بدون دانستن طرز كار آن نشان دهنده اين است كه در جامعه افرادي هستند كه براي ديگران پول و ثروت را حرام و اسراف دانسته ولي براي خود حلال و لازم ميدانند و همين اعتقادات خودپسندانه باعث اختلافات شديد طبقاتي و مشكلات و معضلات ديگر اجتماعي ميشود از جمله دزدي.

در اين فيلم جوجه نمادي از افراد بي گناهي است كه به علت وضعيت بد مالي و مشكلات زندگي به كارهاي خلاف جامعه مي پردازند.

پسري كه تازه به حوزه آمده است نيز نمادي از افرادي در جامعه است كه سر خود را در لاك خود فروبرده اند و فقط ظواهر امر را مي بينند و هيچ علاقه اي به پي بردن به حقايق ندارند و در واقع به علت وضعيتي كه دارند ترس از دست دادن موقعيت خود نمي خواهند كه حقايق را ببينند و افراد خنثي و بي تاثيري در جامعه هستند.

به نظر خود من بهترين سكانس فيلم و تاثير گذارترين، سكانس نامه نوشتن پهلوان و دوستانش در زير پل براي خداست.

در اين سكانس، با اينكه پهلوان خود مشكلات زيادي دارد ولي باز هم مي خواهد كه دل عريضه چي را كه 25 سال براي رسيدن به معشوق خود صبر كرده است را شاد كند و اين نشان دهنده لوطي صفت بودن پهلوان است، در حقيقت اين مسئله را نشان مي دهد كه ذات هيچ كسي بد و زشت نيست و اين شرايط و موقعيت ها هستند كه او را تغيير مي دهند يعني در پس همان چهره دروغين پهلوان كه شناختن جوجه را در حال پوشيدن نعلين هاي سيد حسن انكار مي كند يك همچنين قلب رئوف و مهرباني است .

در صحنه اي كه ماموران شهرداري در حال جمع كردن وسائل پهلوان و دوستانش هستند، نشان مي دهد كه افراد فقير و نيازمند در جامعه به طور كلي فراموش شده هستند و هيچ كسي وظيفه خود نميداند كه به وضع آنها رسيدگي كند و آنها را سازمان دهي كند در واقع بجاي حل مشكل فقط از آن مي گريزند.

در آخر فيلم نيز هم اتاقي سيد حسن او را از يك كشمكش طولاني نجات مي دهد و به او مي گويد كه طبق گفته خودش اگر هر فردي در سمت خود بخواهد بهترين باشد جامعه نيز بهترين خواهد بود.

در كل به نظر خودم زير نور ماه يكي از بهترين فيلمهاي اجتماعي است و علاوه بر فيلمنامه قوي، كارگرداني و بازيگري بسيار قوي تمام نقش ها به موفقيت و پيام رساني عالي اين فيلم كمك بسيار زيادي كرده اند و در اينجا بايد جسارت آقاي كريمي را تحسين كرد كه از موضع يك همچنين مسئله اي به بيان عقايد خود پرداخته است. 

 

افزودن دیدگاه جدید