نقد فیلم کیمیا و خاک

چکیده:

نقد فیلم:

در این فیلم اپیزودیک ما با مجموعه شخصیت ها و یا به عبارت بهتر تیپ هایی روبه روییم که در یک موقعیت رفتاری و کاری در پرواز هواپیمایی به خارج از کشور در پنج گروه با موقعیتی ویژه روبرو می شوند و همین موقعیت هم فضایی فراهم می آورد تا مخاطب با کنش و واکنش های آدم های داستان اپیزودیک فیلم مواجه شود.

و در این میان چند کاراکتر نقش آفرینی و بسترسازی جدی تر و ویژه ای دارند که علی القاعده یکی از آنها روحانی جوان فیلم است که تبدیل به یکی از تصاویر بکر و ماندگار فیلم در ذهن مخاطب شده است.

البته وجه این ماندگاری و بکر بودن، نه در ارزش فرمی و روایت داستانی و یا بازی چشمگیر بهداد بلکه در لغزندگی و عدم تعادل و توازن این کاراکتر و عنصر بنیادی فیلم است که در واقع می توان آن را به مثابه نشانه و مشتی نمونه خروار از سایر مولفه ها و عناصر فیلم در نظر گرفت.

به عبارت دیگر باید گفت فیلم «کیمیا و خاک» به جهت شخصیت پردازی و به خصوص به لحاظ عنصر لحن، به شدت آسیب دیده و نتیجه ای معکوس به بار آورده به نحوی که مخاطب نه فرصت می یابد در بستر روایی فیلم قرار گیرد از بس که نپخته و خام است و نه می تواند از خاصیت های ساختاری اثر لذت ببرد، چرا که به شدت ناهمگون و رهاست و اصلا به مرز اثرگذاری نزدیک نشده و نمی شود.

مثلا همان شخصیت روحانی که بنا بود خاصیتی آشنازدایی شده و جلوه ای ویژه و بکر و بدیع داشته باشد، اما متاسفانه بیشتر فانتزی و دفرمه شده تا بدیع و جذاب! به نحوی که مخاطب نه تنها وجهی از آشنایی قبلی با او – که به عنوان روحانی، در جامعه نمونه های متنوع و عینی و قابل دسترسی دارد- نمی یابد بلکه در مقوله آشنایی زدایی هم که نحوه ای از بیان جذاب هنری است هیچ قدرت و استحکامی در این کاراکتر نمی بیند.

تقریباً می توان گفت سایر عناصر این فیلم چه در بعد شخصیت ها و چه رویدادها از همین خطر و ابتلای خام دستی و عجله و بی تدبیری در پرداخت، بی نصیب نمانده و این شاخصه تبدیل به عنصر جاری و ساری در متن و بطن فیلم «کیمیا و خاک» شده است.

آیا این فیلم یک اثر انقلابی است؟ آیا برای مخاطب امروز سینمای ایران که علاقه مند به سینمای انقلاب و معارف و مفاهیم و تاریخ آن باشد ارزشمند و قابل استفاده و لذت بردن است؟

آیا برای مخاطبی که این ویژگی ها را نداشته باشد و صرفاً به سینما و بهره هنرورزانه از آن بیاندیشد، چیزی در چنته دارد؟این فیلم کدامیک از این دو دسته را راضی می کند؟ و اساسا برای کدام مخاطب فرضی ساخته شده است؟ هر دو؟ یکی؟ یا هیچ کدام؟از مقدورات و مشخصات و ویژگی های فیلم برمی آید که گزینه سوم به واقعیت نزدیک تر است!

 

افزودن دیدگاه جدید