چیستی مفهوم سینما انقلاب (به بهانه چهارمین دوره برگزاری جنبش فکری هنری سینما انقلاب)

چکیده: واژه شناسی در هر بحثی یکی از اصول مهم و بنیادین به حساب می­ آید. بی­شک تا روشن نشدن معانی و مفاهیم نباید سراغ مسائل فرعی و جزیی رفت؛ چراکه اگر بدون روشن شدن واژگان یک موضوع، فرعیات آن را گسترش دهیم، در واقع جز گسترش ابهام دستاورد دیگری عاید مخاطب نمی­ شود و چه بسا کج­ فهمی ناشی از آن، انحرافی را رقم زند که جبران آن نیاز وقت و هزینه­ های بیشتری گردد. مقوله سینما انقلاب نیز از این قاعده مستثنی نیست که باید ابتدا معنای آن به طور دقیق مشخص شود.
چیستی مفهوم سینما انقلاب (به بهانه چهارمین دوره برگزاری جنبش فکری هنری سینما انقلاب)

نویسنده: مهدی امینی

این نوشتار کوتاه بخشی از برداشت­ ها و معانی خاص سینما انقلاب را بیان می­ کند:

الف: سینما انقلاب، یعنی آن دسته از تولیدات سینمایی که بعد از انقلاب کلید خورده است. این بخشی از نگاه تاریخی ما به مقوله سینما است که در مقطعی- که با وقوع انقلاب اسلامی ایران  تقارن دارد- پدید آمده است. در این نوع نگاه دیگر نباید دنبال ماهیت و مفهوم متفاوت و جدید باشیم. این فقط یک نگاه تاریخی است و سبک و شیوه جدیدی از پی ندارد. بعید به نظر می­ رسد که متصدیان این عرصه چنین معنایی را از نظر گذرانده باشند.

ب: منظور از سینما انقلاب، سینمایی است که به ارزش­ های انقلابی وفادار باشد و دغدغه­ ها و چشم­ انداز انقلاب را در قالبی از هنر بیان کند. این نگاه بار معنایی سینما انقلاب را به خوبی بیان می­ کند­.

از پی این تعریف از سینمای انقلاب،یک نکته مهم را باید از نظر گذراند؛ اگر این معنا را بپذیریم، در طلیعه سخن این سوال مطرح می­ شود که با عنایت به اینکه انقلاب اسلامی ایران متاثر از اندیشه و ایدئولوژی اسلامی است. در گام اول باید سینمای دینی اثبات شود تا بتوان درباره فرم و محتوای سینمای انقلاب سخن گفت. اما ناگفته پیداست که هنوز سینمای دینی به لحاظ سبکی و فرمی در میان متفکران و اندیشمندان سینما اثبات نشده و و بسان طفلی نوپا هنوز ابتدای راه است.

بنابراین در مرحله اول باید نسبت بین دین و سینما تبیین شود. این به ما کمک می­ کند تا بن­مایه سینمای انقلاب را پی­ریزی کنیم. بدون تعریف مفاهیمی مانند سینمای دینی، سینمای معناگرا، ماورا و... که در دهه های اخیر مطرح بوده و به نتیجه ی مشخصی از آن نرسیدیم، در مفهوم سینما انقلاب که فرع آن مفاهیم است، به طریق اولی به نتیجه نمی­ رسیم.

ج:سینما انقلاب، سینمایی که تولیدات سینمایی به دست افراد انقلابی و پای­بند به ارزشهای انقلابی صورت گیرد. تاکید روی مولف و غفلت از اثر، اشکال بزرگ این نگرش این است. این در حالی است که سینماگران دنیا بر این عقیده­ اند که اثر و مخاطب باید از طریق پرده با هم ارتباط برقرار کنند. چه بسا یک فرد انقلابی که به تکنیک ­های سینمایی اشراف کامل نداشته باشد و به همیندلیل اثر تولیدی او را نمی­ توان به صرف انقلابی بودن فیلمساز یک اثر برآمده از سینمای انقلاب تلقی کرد.

به اختصار باید گفت تا زمانی مبانی نظری، زیبایی­شناسی و ویژگی­ های فرمی سینما انقلاب شکل نگیرد، نمی­ توانیم سینما انقلاب را در عرصه­ های دیگری همچون تاریخ، اندیشه سیاسی، دین و اخلاق، فقه و حقوق، اقتصاد و تعلیم و تربیت و غیره تعمیم دهیم. جز این اگر باشد باعث سردرگمی و سطحی شدن آثار سینما انقلاب می ­گردد.

 البته اصل ضرورت ورود فرزندان انقلاب به عرصه سینما به خوبی از ناحیه آنها احساس شده ولی-همان گونه که اشاره شد- باید موقعیت و مبانی آن مشخص شود تا شاهد شکوفایی مقوله سینما انقلاب باشیم. در حال حاضر نهایت حرفی که در مورد سینما انقلاب می­ توانیم بزنیم آن است که حضور مؤلفه ­های انقلابی در سینما را بررسی کنیم و مبانی آن را بدست بیاوریم تا مؤلفه­ های انقلابی مقدمه ­ای برای سینما انقلاب باشد.

 

افزودن دیدگاه جدید